qazi muhammed ne demek?

Qazi Muhammed

Qazi Muhammed (Kürtçe: Qazî Mihemed, Farsça: قاضی محمد; d. 1893, Mahabad - ö. 31 Mart 1947, Mahabad), Kürt siyasetçi ve hukukçudur. İran Kürdistanı'nda kurulan Mahabad Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanı olarak bilinir.

Hayatı ve Siyasi Faaliyetleri

  • Doğumu ve Ailesi: Qazi Muhammed, nüfuzlu bir Kürt ailesi olan Qazi ailesine mensuptur. Aile, bölgede dini ve siyasi otoriteye sahipti.

  • Siyasi Kariyeri: II. Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği'nin İran'ı işgali sonrası ortaya çıkan siyasi boşluktan yararlanarak, 1945 yılında Mahabad'da Kürdistan Demokrat Partisi'ni kurdu ve ardından Mahabad Cumhuriyeti'ni ilan etti.

Mahabad Cumhuriyeti

  • Kuruluşu: Mahabad Cumhuriyeti, 1946 yılında Qazi Muhammed'in liderliğinde ilan edildi. Kısa ömürlü olan bu cumhuriyet, Kürtler için bağımsızlık ve özerklik idealini temsil ediyordu.

  • Sovyet Desteği: Sovyetler Birliği'nin desteğiyle kurulan cumhuriyet, Sovyetlerin bölgeden çekilmesiyle zayıfladı.

  • Yıkılışı: İran ordusunun 1946'da Mahabad'ı geri almasıyla cumhuriyet yıkıldı ve Qazi Muhammed tutuklandı.

İdamı

  • Yargılanma ve İdam: Qazi Muhammed, vatana ihanet suçlamasıyla yargılandı ve 31 Mart 1947'de Mahabad'da idam edildi. İdamı, Kürtler arasında büyük bir üzüntüye neden oldu ve onu bir sembol figür haline getirdi.

Mirası

Qazi Muhammed, Kürtler tarafından hala saygı duyulan bir liderdir. Mahabad Cumhuriyeti'nin kısa sürmesine rağmen, Kürt ulusal bilincinin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır.